Cacao en de wereldwijde cacaomarkt

Hoe wordt de wereldmarktprijs gevormd?

Ter basisbegrip: de wereldmarktprijs wordt op een optimaal gestructureerde markt gevormd door de samenkomst van aanbod en vraag naar cacaobonen. Bovendien is cacao beursgenoteerd in Londen en New York. Omdat het aanbod en de vraag naar cacao hoog zijn, worden vaak voorverkoopovereenkomsten gesloten.

In Ghana worden bijvoorbeeld 70% van de cacaobonen ca. 1 jaar voor de oogst verkocht aan het Ghanese verkoopplatform COCOBOD. Zo kan, onafhankelijk van kortstondige prijsschommelingen, een minimumprijs voor het volgende cacaoseizoen worden gegarandeerd en kunnen prijsschokken worden opgevangen.

Deze prijs is echter niet 1:1 de prijs die in Ghana voor cacao wordt betaald, aangezien daar het verkoopplatform COCOBOD de prijs voor cacaobonen vaststelt. Vragen jullie zich af wie COCOBOD is en hoe de prijs die uiteindelijk bij de cacaoboeren terechtkomt, tot stand komt? Geen zorgen, dat wordt uitgelegd in de blogpost over de cacaomarkt in Ghana! Nu gaat het eerst even over de moeilijkheden van de cacaoprijs.

Hoe ontwikkelt de wereldmarktprijs voor cacao zich en welke moeilijkheden zijn er?

Lange tijd kon er een evenredig verband worden waargenomen tussen de cacaoprijs en de voorraden. Als de voorraden stegen, daalden de prijzen in dezelfde verhouding. Maar die zekerheid bestaat vandaag niet meer. Dit blijkt uit grote prijsvalstijden bij slechts een geringe stijging van de voorraden.

Dit fenomeen maakt twee dingen duidelijk. Ten eerste dat de wereldmarktprijs voor cacao zeer grote schommelingen ondergaat en ten tweede: hoe hoger de voorraad, hoe lager de wereldmarktprijs. Want hoe hoger het aanbod is, hoe groter de onderhandelingsmacht van de kopers is.

Het aanbod aan cacaobonen is sterk afhankelijk van de oogst, die op haar beurt afhankelijk is van bepaalde weersomstandigheden zoals regenval. Politieke en economische redenen zoals oorlogen, handelsbarrières en economische crises in het land van herkomst kunnen bovendien belangrijke factoren van het aanbod zijn.

Ook de vraag wordt beïnvloed door politieke en economische factoren. Hier spelen de drie multinationale concerns Callebaut, Olam en Cargill, die 2/3 van de wereldwijde verwerking en verdere bewerking verrichten, een grote rol. Door hun marktmacht en de hierboven genoemde onderhandelingsmacht hebben ze een grote invloed op de cacaoprijs.

Deze vraag stagneert sinds 2012 en drukt de prijs dus nogmaals. Want als er veel cacaobonen worden geproduceerd, maar de vraag gelijk blijft, daalt de prijs opnieuw. De prijsontwikkeling van cacaobonen van de afgelopen 70 jaar kun je in de volgende grafiek zien.

Statistiek 1: Wereldmarktprijs van cacao 1958-2017

In deze grafiek, die slechts een periode van 2 jaar weergeeft, wordt duidelijk dat de cacaoprijs binnen 6 maanden met 50% kan dalen. Stel je voor dat dit met jouw salaris zou gebeuren!

Statistiek 2: Gemiddelde prijs per ton cacaobonen in de wereldhandel, 08/2016 tot 08/2018

Wat opvalt na het bekijken van beide grafieken is dat de prijs sterk schommelt, maar op lange termijn niet echt stijgt. Zo is het huidige prijsniveau in de jaren 70 al bereikt. Het grote probleem daarbij is dat cacaoboeren van 2000 dollar in de jaren 70 aanzienlijk meer konden kopen dan vandaag.

Een klein voorbeeld ter verduidelijking: in 1974 kon een Volkswagen Golf worden gekocht voor 8.000 DM (ca. 4000 euro). Vandaag kost hij ca. 20.000 euro, dus het vijfvoudige. Ook een John Deere tractor kon in 1972 voor minder dan 10.000 euro worden aangeschaft, vandaag kost hij daarentegen meer dan het 20-voudige!

Terwijl producten die veel toegevoegde waarde omvatten en in het mondiale Noorden worden geproduceerd, over de decennia heen aanzienlijk duurder worden, stagneren de prijzen voor cacao en andere landbouwgrondstoffen uit het mondiale Zuiden. Daarom is het zo belangrijk dat we toegevoegde waarde naar de Afrikaanse landen van herkomst brengen.

Hoe het concreet met de cacaoboeren gaat, kun je hier ontdekken. Wil je nu nog weten hoe de prijs voor chocolade tot stand komt en wat schommelingen van de wereldmarktprijs voor de cacaoboeren betekenen? Lees dan direct verder in onze volgende blogpost ! Onze Made in Africa chocolade is uitermate geschikt als snack om je leesplezier te vergroten. Deze vind je in onze webshop!